Yazılımda MVP nedir, ilk sürüm nasıl planlanır?

MVP (minimum uygulanabilir ürün), gerçek kullanıcılarla denenebilen en küçük ürün sürümüdür. Sağlama ücretsiz bir site olarak yayına girdi; Otocropper ilk haftada beş sürüm aldı.

MVP ne demek? Minimum uygulanabilir ürün

MVP, İngilizce “minimum viable product” ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede minimum uygulanabilir ürün denir. Tanımdaki iki kelime aynı ağırlıktadır. “Minimum”, ürünün tek bir işi yapacak kadar küçük tutulması demektir. “Uygulanabilir” ise o tek işin gerçek kullanıcıların elinde, gerçek verilerle güvenilir biçimde çalışması demektir. Yarım çalışan bir ekran MVP sayılmaz: kullanıcı onu denediğinde fikir değil, hata sınanmış olur.

MVP'yi prototipten ve demodan ayıran, gerçek kullanıcının onu kendi işi için kullanmasıdır: prototip ve demo bir fikri gösterir, MVP o fikri gerçek veriyle sınar. Pilot uygulama ve beta ise başka sorulara cevap verir.

Pilot uygulama mı, MVP mi?

Okullarda ve kurumlarda sık duyulan “pilot uygulama”, çalışan bir sistemin sınırlı bir grupla denenmesidir ve sistemin yaygınlaştırılmaya hazır olup olmadığını sınar. MVP ise ürünün doğru işi yapıp yapmadığını sınar. Beta da ayrı bir kavramdır: bir ürünün belirli kullanıcılarla gerçek ortamda denendiği sürümdür; MVP ise bilerek az özellikle çıkar.

Özel Beşiktaş Erkan Ulu Ortaokulu'nda pilotun da betanın da örnekleri var:

• Pilot düzeninde yaygınlaştırma. Öğrencilerin el yazısı ödevlerinin fotoğrafını yüklediği Dijital Yanlış Defteri'nin (eski adıyla Ev Çalışması Merkezi) geliştirilmesi Mart 2026'da başladı. Platformu önce ilk öğrenciler Mayıs 2026'da kullandı; 1 Eylül 2026'da 5 ile 8. sınıflar 2026-2027 eğitim-öğretim yılına bu platformla başladı.
• Pilot aşamasındaki bir özellik. Aynı platformda yapay zekâ ile hazırlanan etkileşimli fen dersleri bugün pilot aşamasında; öğretmenler her dersi öğrencilerine yayınlamadan önce gözden geçiriyor.
• Beta sürümü. Gelgit Adası, Okul Yazılım Evi'nin okullara sunduğu hazır bir ürün; Özel Beşiktaş Erkan Ulu Ortaokulu'nda beta sürümüyle çalışıyor.

Kurumunuz bir pilot istiyorsa teklifte iki şeyi ayrıca yazın: pilotun kimlerle ve ne kadar süreyle yapılacağını ve pilotun sonunda yaygınlaştırma kararının hangi ölçüte bağlanacağını.

MVP neyi kapsar?

İyi bir MVP üç şeyi sınırlar:

• Bir iş akışı: kullanıcının ürünü açtığı andan işini bitirdiği ana kadar izlediği tek yol.
• Bir kullanıcı grubu: ilk sürümü kimin kullanacağı; örneğin bir şirketin tek bir departmanı ya da tek bir müşteri tipi.
• Ölçülebilir bir hedef: ilk sürümün işe yarayıp yaramadığını gösterecek ölçüt. Bu ölçüt, teklifte kabul kriterine dönüşür.

İlk sürüme koyun: akışı uçtan uca çalıştıran ekranlar, Türkçe arayüz, yalnızca gereken roller ve yetkiler, verinin bugün tutulduğu yerden (örneğin Excel dosyalarından) ilk aktarım ve hataların bildirileceği tek bir kanal. Kişisel veri işlenecekse veri sorumlusunun ve veri işleyenin kim olacağını ilk sürümden önce yazın. Sonraya bırakabilirsiniz: ikinci bir dil, ikinci bir kullanıcı grubu, ayrıntılı raporlar ve ilk akış için şart değilse LOGO gibi bir muhasebe programına otomatik aktarım; ilk sürümde dışa aktarılan bir dosya yetebilir.

İlk sürüm teklife nasıl yazılır?

İlk sürümün planı, yazılı teklifin bölümlerine dönüştüğünde işe yarar. Her adımın teklifte bir karşılığı vardır:

1. Kapsam: tek cümle, tek akış. İlk sürümün kimin, hangi işini, hangi sonuçla yapacağını bir cümleyle yazın; ekran listesi bu cümleden çıkar. Sağlama önce herkese açık ve ücretsiz bir site olarak yayına girdi; kurumların verileri kendi sistemlerine çekebileceği API bugün anahtarla çalışıyor, anahtar istek üzerine verilir.
2. İlk kullanıcılar: adıyla. İlk sürümü deneyecek kişileri ya da birimi adıyla yazın; geri bildirimi kimden alacağınız da böylece bellidir.
3. Kabul kriteri: kontrol edilebilir bir cümle. Örneğin “satış temsilcisi teklifi aynı gün müşteriye PDF olarak gönderebilir”. İlk sürümün ödemesi bu cümleye bağlanır.
4. Kapsam dışı listesi. Sonraya kalan her madde teklifte ayrı bir başlık altında yazılır; ikinci sürümün planı bu listeden çıkar.
5. Değişiklik usulü. Proje sürerken bu listeden bir madde öne alınacaksa, iş başlamadan önce fiyatı ve takvime etkisiyle yazılı bir değişiklik talebi hazırlanır.
6. Bildirim kanalı. Kullanıcıların hatayı ve isteği kime, hangi yoldan bildireceği ilk gün bellidir.

Kapsamı böyle yazılmış bir ilk sürüm tek bir sabit fiyatla teklif edilebilir; yazılı kapsam ve sabit fiyat yaklaşımımızı fiyatlandırma sayfasında anlattık.

Gerçek örnekler: kendi projelerimizden

Üç projemizin kayıtlı tarihleri, ilk sürümün nasıl küçük tutulduğunu gösteriyor.

Sağlama: önce ücretsiz bir site

Sağlama, Borsa İstanbul şirketlerinin üç katılım finans oranını şirketlerin kendi finansal tablolarından ve dipnotlarından hesaplayıp her oranı kaynak belgesiyle gösteren bir site. Çalışma Temmuz 2026'da başladı; site aynı ay, 17 Temmuz 2026'da yayına girdi. Sağlama'daki oranlar bir ölçümdür; dinî hüküm değildir ve yatırım tavsiyesi değildir.

Gelgit Adası: önce yalnızca öğretmenler

Gelgit Adası, ödevde gösterilen emeğin tekneye yakıt olduğu, iPad'de Safari içinde çalışan 3B bir ada oyunu. Geliştirme 24 Eylül 2026'da başladı; ilk canlı sürüm 26 Eylül 2026'da demo modunda ve yalnızca öğretmenlere açık bir alfa olarak yayına alındı. Yeni özellikler o günden beri özellik bayraklarının (bir özelliği yeni sürüm çıkarmadan açıp kapatmaya yarayan ayarların) arkasında kapalı olarak yayına alınıyor. Oyun bugün Okul Yazılım Evi'nin okullara sunduğu hazır bir üründür; Özel Beşiktaş Erkan Ulu Ortaokulu'nda beta sürümüyle çalışıyor.

İlk sürümü dar bir kullanıcı grubuna açmak ve yeni özellikleri kapalı olarak yayına almak, bir hatanın herkese ulaşmadan görülmesini sağlar.

Otocropper: ilk haftada beş sürüm

Otocropper, öğretmenlerin taranmış soru bankası PDF'lerindeki her soruyu ayrı bir görsel olarak kaydeden, çevrim dışı çalışan bir Mac uygulaması. Veri etiketleme ve model eğitimi Ağustos 2026'da yapıldı; ilk sürüm 8 Eylül 2026'da okula verildi. 8 ile 14 Eylül arasında beş sürüm çıktı; 1.0.3 ve 1.0.4 sürümleri öğretmenlerin bildirimleri üzerine hazırlandı. 24 Eylül 2026'da deneme sınavları için ayrı bir sürüm eklendi.

MVP ne zaman doğru seçim değildir?

Her yazılım MVP olarak başlamamalıdır. Çalışan bir süreci ilk günden devralması gereken sistemlerde yarım bir sürüm, ekibi iki sistem arasında bırakır. Bir fabrikanın teklif, üretim ve sevkiyatını yürüten ERP buna örnektir; bir okulun ders programı da öyle. Özel Beşiktaş Erkan Ulu Ortaokulu'nda Ağustos 2026'dan beri kullanılan ders programı sistemi, aSc Timetables'ın yerini aldı ve hazırlanan programları öğretmenlere PDF olarak e-postayla gönderiyor. Böyle bir sistem, ilk gün bütün sınıfların programını eksiksiz çıkarmak zorundadır.

Bu sistemlerde de küçük başlanır, ama küçültülen şey kalite değil kapsamdır: ERP'de önce tek bir iş akışı eksiksiz canlıya alınır, diğerleri sırayla eklenir. Bu sırayı ERP seçim kriterleri ve kurulum aşamaları rehberinde anlattık.

Sonucu yanlış olamayacak işlevler de MVP mantığına uymaz. Finansal ya da resmî bir sonuç üreten bir işlevde eksik özellik kabul edilebilir, yanlış sonuç kabul edilemez; böyle bir işlev ilk sürüme ancak doğruluğu ölçülmüş olarak girer. Sağlama'da da bir hata bulunduğunda herkese açık düzeltme günlüğüne tarihli bir giriş eklenir.

MVP'den sonra: ikinci sürümü ne belirler?

İlk sürüm yayına girdikten sonra plan, kullanıcıların gerçekte ne yaptığına göre değişir. Üç kaynağa bakın:

• Bildirimler. Kullanıcıların yazdığı hatalar ve istekler. Otocropper'ın ilk haftasındaki iki sürüm bu yolla çıktı.
• Kullanım. Hangi ekranın her gün açıldığı, hangisinin hiç kullanılmadığı. Kullanılmayan bir özellik ikinci sürümde büyütülmez.
• Sonraya kalanlar listesi. İlk sürüm planlanırken dışarıda bırakılan maddeler. İkinci sürüm bu listeden, kullanıcıların gerçekten istediği sırayla seçilir.

İkinci sürüm de birincisi gibi yazılı kapsamla, kilometre taşlarıyla ve kabul kriterleriyle teklif edilir.

MVP'yi kim geliştirmeli?

İlk sürümü kimin geliştireceğine karar verirken iki şeye bakın:

• Yayında tuttuğu bir ürünü var mı? Kendi ürününü yayına almış ve yayında tutan biriyle çalışın. Sağlama ile SetupMotion'ı Savaş Tutumlu tek başına geliştirdi; ikisi de bugün yayında.
• Kod ve hesaplar kimde kalacak? Kaynak kod, veritabanı ve barındırma baştan sizin hesaplarınızda olmalı ya da teslimde size geçmelidir.

Kendi ürününüzü geliştirtmeyi düşünüyorsanız SaaS ürün ve MVP geliştirme sayfamızda nasıl çalıştığımızı bulabilirsiniz.

İlgili hizmet

SaaS ürün ve MVP geliştirme hizmeti: ürününüzün ilk sürümünün kapsamı, geliştirilmesi ve yayına alınması.

İlgili rehberler

• Yazılım projesi ne kadar sürer? Gerçek projelerden süreler
• ERP seçim kriterleri: hazır paket mi, özel ERP mi?
• Yazılım proje maliyeti nasıl hesaplanır?

Kaynaklar

• Sağlama'nın tarihleri ve dönem çağrısının sonucu: Sağlama proje sayfası.
• Dijital Yanlış Defteri'nin ve ders programı sisteminin tarihleri: ödev platformunun bugünkü durumu.
• Gelgit Adası'nın tarihleri ve bugünkü durumu: Gelgit Adası'nın zaman çizelgesi.
• Otocropper'ın sürümleri: Otocropper'ın sürüm geçmişi.
• Bütün tarih ve rakamlar 21 Ekim 2026'da proje kayıtlarıyla karşılaştırıldı.